ડ્રેનેજ વ્યવસ્થા નબળી હોય તો બાંધકામની પરવાનગી અટકાવી શકાય

અમદાવાદ શહેર અને આસપાસના એવા વિસ્તારોમાં નવા રિયલ એસ્ટેટ પ્રોજેક્ટ્સ માટે વિકાસ પરવાનગી અટકાવવામાં આવી શકે છે, જ્યાં ડ્રેનેજ અને વરસાદી પાણીના નિકાલ માટેનું સ્ટોર્મ વોટર નેટવર્ક પૂરતું ઉપલબ્ધ નથી.

બોપલ, ઘુમા અને શેલા જેવા વિસ્તારોમાં વરસાદી પાણીનો નિકાલ કરવામાં પાંચ દિવસ સુધીનો સમય લાગ્યો હતો. આ ત્રણેય વિસ્તારોમાં સ્ટોર્મ વોટર નેટવર્ક અધૂરું અને અસંગત છે.

23 જુલાઈના સવારે 8 વાગ્યાથી 24 જુલાઈના બપોરે 2 વાગ્યા સુધીના 36 કલાક દરમિયાન અમદાવાદના પશ્ચિમ વિસ્તારોમાં 10થી 18 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો હતો.

આ દરમિયાન શહેરના 300થી વધુ સ્થળોએ પાણી ભરાઈ ગયા હતા. બોપલ, ઘુમા, બાકરોલ અને શેલામાં 18થી 20 ઈંચ સુધી વરસાદ નોંધાયો હતો. બોપલ, ઘુમા, બોડકદેવ, થલતેજ, મેમનગર, સરખેજ, જુહાપુરા, મકતમપુરા અને બાકરોલ સહિતના વિસ્તારોમાં 100થી વધુ હાઉસિંગ સોસાયટીઓમાં પાણી ભરાઈ ગયા હતા.

બોપલ અને ઘુમાની અનેક હાઉસિંગ સોસાયટીઓમાંથી પાણી બહાર કાઢવામાં ત્રણ દિવસ સુધીનો સમય લાગ્યો હતો.

બોપલ ગામ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં વરસાદી પાણીના નિકાલ માટે તંત્ર દ્વારા ખાઈઓ (trenches) ખોદવામાં આવી હતી. શેલામાં પણ કેટલાક સ્થળોએ આવી જ કામગીરી કરવામાં આવી હતી.

શેલાનું ઉદાહરણ આપતાં એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, 2009માં શેલાને ઔડા (AUDA) હેઠળ લાવવામાં આવ્યું હતું. જોકે, વિકાસ પરવાનગીઓમાં વધારો થતો રહ્યો હોવા છતાં શેલામાં 15 વર્ષ સુધી સ્ટોર્મ વોટર નેટવર્કની સુવિધા ઉપલબ્ધ નહોતી.

2024માં ઔડાએ રૂ. 135 કરોડના સ્ટોર્મ વોટર પ્રોજેક્ટ અને રૂ. 240 કરોડની ડ્રેનેજ યોજનાની શરૂઆત કરી હતી. આ પ્રોજેક્ટમાં ઘુમા, શેલા, ગોધાવી, મણિપુર, સનાથલ અને તેલાવનો સમાવેશ થાય છે.

તાજેતરમાં સર્જાયેલી પાણી ભરાવાની ગંભીર સ્થિતિ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે પાણી ભરાવાની સમસ્યા ઘટાડવા માટે શરૂ કરાયેલા પ્રોજેક્ટ્સ હજુ સંપૂર્ણપણે પૂર્ણ થયા નથી.

AMCના એન્જિનિયરિંગ વિભાગના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે બોપલ અને ઘુમામાં પાણી ભરાવાની સમસ્યા અંગે તેમના વિભાગ અને એસ્ટેટ વિભાગના અધિકારીઓ વચ્ચે અનેક બેઠકો યોજાઈ હતી.

અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, વરિષ્ઠ એન્જિનિયરોનું કહેવું હતું કે ડ્રેનેજ અથવા સ્ટોર્મ વોટર નેટવર્ક ઉપલબ્ધ ન હોય તેવા વિસ્તારોમાં પણ નવા રહેણાંક અને કોમર્શિયલ બાંધકામો માટે વિકાસ પરવાનગી આપવામાં આવે છે.

અધિકારીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, કેટલાક વિસ્તારોમાં ડ્રેનેજ અને સ્ટોર્મ વોટર નેટવર્કનું કામ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં જ બિલ્ડિંગ યુઝ (BU) પરમિશન આપવામાં આવે છે.

યોગ્ય ડ્રેનેજ નેટવર્ક ન ધરાવતા કેટલાક વિસ્તારોમાં સેપ્ટિક ટાંકીના આધારે બાંધકામની પરવાનગી આપવામાં આવે છે, જેના કારણે ભારે વરસાદ દરમિયાન પાણી ભરાવાની સમસ્યા સર્જાય છે.

હવે નવા બાંધકામના પ્લાનને મંજૂરી આપતી વખતે સંબંધિત વિસ્તારમાં ડ્રેનેજ અથવા સ્ટોર્મ વોટર નેટવર્ક ઉપલબ્ધ છે કે નહીં તેની ચકાસણી કરવા માટે એક વ્યવસ્થા ઊભી કરવાની યોજના બનાવવામાં આવી રહી છે.

અમદાવાદમાં બંગલાથી લઈને હાઇરાઇઝ બિલ્ડિંગ સુધીના વિવિધ પ્રકારના બાંધકામ માટે દર વર્ષે આશરે 1,500 વિકાસ પરવાનગીઓ આપવામાં આવે છે.

સ્ટોર્મ વોટર અથવા ડ્રેનેજ લાઇન ઉપલબ્ધ ન હોય તેવા વિસ્તારોમાં અગાઉથી સેપ્ટિક ટાંકીના આધારે બાંધકામની પરવાનગી આપવામાં આવતી રહી છે. આ પ્રક્રિયાથી તંત્રને દર વર્ષે કરોડો રૂપિયાની આવક થાય છે.

જોકે, TP અને નોન-TP બંને વિસ્તારોમાં વિકાસ પરવાનગીઓ આપવામાં આવે છે તે ઝડપે ડ્રેનેજ અને સ્ટોર્મ વોટર નેટવર્ક વિકસાવવામાં આવ્યા નથી. તેના કારણે ભારે વરસાદ દરમિયાન ખાસ કરીને અમદાવાદના વિસ્તારોમાં ગંભીર પાણી ભરાવાની સમસ્યા સર્જાઈ રહી છે.

ટીમ બિલ્ટ ઇન્ડિયા સૌજન્ય: ટાઈમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા